12 maatregelen voor de Zenne tegen 2006

14 februari 2003 organiseerde Coördinatie Zenne voor de tweede maal een Zennedag. Dit is een dag die over de grenzen heen kans geeft om nieuwe inzichten te verwerven, anderen te ontmoeten, te debatteren en ervaringen uit te wisselen rond de problemen van de Zenne en haar bijrivieren. 's Morgens was een excursie georganiseerd langs de Zenne te noorden van Brussel. In de namiddag vonden in de Sint-Gorikshallen 3 debatten plaats. Een zeer gevarieerd publiek - meer dan 150 mensen - nam aan die dag deel.

De laatste jaren is bescheiden vooruitgang geboekt in de toestand van de Zenne en haar bijrivieren, een vooruitgang die in de nabije toekomst tastbaarder zou kunnen zijn. Maar wel op voorwaarde dat het verder gaat dan enkele geïsoleerde en symbolische, vaak hals over kop genomen maatregelen. In functie van een reëel integraal waterbeheer kunnen globale maatregelen woorden en beloftes vaak snel omzetten in daden.

Coördinatie Zenne heeft 12 concrete maatregelen voorgesteld, die vóór 2006 zouden moeten genomen worden. Die moeten toelaten de hoge waterstanden en overstromingen beter te beheren, de waterkwaliteit te verbeteren en de natuurlijke waterrijke gebieden van het Zennebekken beter te beschermen. Ook de interregionale samenwerking zou erdoor verbeteren en een echte publieke participatie gevoerd.

Er is nog een lange weg te gaan vooraleer de Zenne opnieuw onze geliefde rivier wordt … Maar het toenemend aantal mensen dat die weg steunt - hoewel naar ons gevoel nog steeds te weinig - toont aan dat de wil van de publieke opinie bestaat, dat de overheden het hebben begrepen, … en dat de Zenne en haar bijrivieren voor de eerste keer sinds de Industriële Revolutie misschien dan toch het einde van de tunnel zullen zien.

Olivier Goubault & Francis Van den Noortgaete

De Infomap is te verkrijgen op het secretariaat van Coördinatie Zenne aan € 12,50 + verzendingskosten

Waterbeheer en overstromingen
1. Een inventaris van overstromingsgebieden in het Zennebekken in ieder gewest.
2. De overstromingsgebieden moeten 'onbebouwbaar' worden (in het gewestplan of door andere maatregelen).
3. Er moet zowel in preventieve als in curatieve maatregelen geïnvesteerd worden. Onder preventieve maatregelen verstaan we maatregelen die wateroverlast beperken, het water stroomopwaarts op te houden en de natuurlijke bergingscapaciteit van de waterlopen bij hoge waterstand herstellen (de winterbedding).

Waterkwaliteit en -zuivering
4. Minstens 80 % van het huishoudelijk afvalwater dient gezuiverd, met de publicatie van een maandelijkse 'barometer' die duidelijk en beknopt de resultaten van de zuivering weergeeft voor ieder station van meer dan
10 000 IE.
5. Een waterkwaliteit die voor 90 % van de uitgevoerde staalnames een basiskwaliteit garandeert en voor
75 % een viswaterkwaliteit. Het meetnet voor de fysisch-chemische en biologische kwaliteit van het water moet bovendien het hele Zennebekken in de drie gewesten bestrijken.
6. Een vergelijkende kosten-batenanalyse van verschillende bestaande systemen en technologieën voor alle sanerings- en zuiveringswerken in agglomeraties met meer dan 2 000 inwoners.
7. Een rechtvaardige prijs voor het water voor alle gebruikers (huishoudens, industrie én landbouw)

Natuur : beton, recreatie of biodiversiteit, moeten we kiezen?
8. Een optimale bescherming van de natuurlijke waterrijke gebieden. Voor ieder beschermd waterrijk gebied moet een beheerplan opgesteld worden en financiële en wettelijke middelen nauwkeurig en duidelijk aangegeven.
9. Tien projecten opstarten om de Zenne en haar bijrivieren terug een natuurlijker karakter te geven en om de biodiversiteit te ontwikkelen (herstel van meanders, beplanting van oevers, openlegging, …)
10. In het geval van drooglegging of vernieling van een waterrijk gebied systematisch compenserende maatregelen in een natuurlijke omgeving voorzien.

Intergewestelijke samenwerking en participatie van de bevolking
11. Samenstelling van een permanent platform voor intergewestelijke samenwerking om de problemen van de overstromingen en zuivering te beheren, minstens voor wat betreft noodtoestanden, modellering en overleg over beheermaatregelen. Het initiëren van intergewestelijke studies en beheermaatregelen om de belangrijkste natuurgebieden of potentiële biotopen te bepalen en te ontwikkelen.
12. Het geheel van hierboven vermelde studies en maatregelen moet voorwerp uitmaken van een actieve participatie van het publiek, enerzijds via informatie en raadpleging van het grote publiek, anderzijds via een permanent overleg - in de schoot van organen die al bestaan of moeten opgericht worden - met de meest betrokken actoren in dit werkdomein, vanzelfsprekend met inbegrip van de natuur- en milieuverenigingen die actief zijn in het Zennebekken. Voor bepaalde aspecten zoals het invoeren van beheerplannen voor waterrijke gebieden, zou een eensluidend advies van de milieu- en natuurvereniging verkregen moeten worden.